ประวัติความเป็นมาของการจัดโต๊ะหมู่บูชาและการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5

ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนแต่มีที่มา โต๊ะหมู่บูชาก็เช่นกัน มาทำความรู้จักกับประวัติความเป็นมาของการจัดโต๊ะหมู่บูชาและเรียนรู้วิธีการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 อย่างถูกต้องกันดีกว่า

สมัยก่อนตอนเป็นเด็กนักเรียนชั้นประถม เวลามีการจัดงานหรือกิจกรรมพิเศษทางศาสนา ทางโรงเรียนจะมีการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 ไว้ที่หอประชุมจัดงานทุกครั้ง พอโตขึ้นมาก็ยังเห็นโต๊ะหมู่บูชาตามพิธีหรือสถานที่ต่าง ๆ อยู่เสมอ ไม่ได้เห็นเฉพาะการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 เท่านั้น แต่ยังเห็นการจัดโต๊ะหมู่อื่น ๆ ด้วย เช่น หมู่ 3, หมู่ 7 หรือหมู่ 9 เคยสงสัยกันไหมว่าการจัดโต๊ะหมู่บูชามีประวัติความเป็นมาอย่างไร

ประวัติความเป็นมาของการจัดโต๊ะหมู่บูชา

ส่วนหนึ่งจากหนังสือการจัดโต๊ะหมู่บูชา ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2553 ของกรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม ได้กล่าวไว้ว่า

จากพระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทรงอธิบายเกี่ยวกับเครื่องบูชาดังกล่าว ทำให้สันนิษฐานได้ว่า การจัดโต๊ะหมู่บูชา เริ่มมีมาแต่รัตนโกสินทร์ตอนต้น สืบเนื่องมาแต่รัชสมัยพระบาท

สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ได้ทรงมีพระราชดำริให้จัดสร้างม้าหมู่ขึ้นสำหรับตั้งเครื่องบูชาหน้าพระประธานในพระอุโบสถวัดพระเชตุพน ซึ่งเป็นม้าหมู่ขนาดใหญ่และม้าหมู่ขนาดน้อยที่ตั้งประจำวิหารทิศ แต่ยังไม่มีโต๊ะตัวล่างที่เป็นฐานรองรับม้าหมู่ ซึ่งเป็นการจัดแปลงโต๊ะเครื่องบูชาอย่างจีนมาเป็นอย่างไทย และต่อมามีผู้นิยมจัดโต๊ะเครื่องบูชาม้าหมู่เพื่อใช้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปและมีโต๊ะประกอบเป็นที่ตั้งเครื่องบูชาในการทำบุญโอกาสต่าง ของพระบรมวงศานุวงศ์ และของเจ้านายผู้ใหญ่ในสมัยนั้น

ในช่วงระยะเวลาที่ถือว่าได้มีการพัฒนาเกี่ยวกับโต๊ะหมู่บูชามากที่สุดยุคหนึ่งก็คือ ในการจัดพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ขอแรงพระบรมวงศานุวงศ์ เจ้าภาษี นายอากร พ่อค้า จัดโต๊ะเครื่องบูชาเข้าไปตั้งเป็นเครื่องประดับ จำนวน 100 โต๊ะ ซึ่งเป็นปฐมเหตุที่ให้มีความนิยมในการประกวดโต๊ะเครื่องบูชา

การจัดโต๊ะหมู่บูชาถือได้ว่าเป็นเอกลักษณ์ของชาติอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 เป็นรูปแบบหนึ่งที่นิยมจัดกันมาก

การจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 ให้ถูกต้องตามหลัก

โต๊ะหมู่ 5 จะประกอบไปด้วยโต๊ะชุดสำหรับวางพระพุทธรูปและเครื่องบูชา 5 ตัว ซึ่งมีขนาดลดหลั่นกัน และมีโต๊ะฐาน 1 ตัว สำหรับรองรับโต๊ะชุด

ในการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 นั้น ต้องมีเครื่องบูชา 4 อย่างคือ กระถางธูป 1 กระถาง, เชิงเทียน 3 คู่, พานดอกไม้หรือพานพุ่ม 5 พาน และแจกัน 1 คู่

วางพระพุทธรูปไว้บนโต๊ะชุดตัวที่สูงที่สุด (วางพระพุทธรูปอย่างเดียวเท่านั้น) วางกระถางธูป เชิงเทียน 1 คู่ พานพุ่ม 1 คู่ ไว้บนโต๊ะชุดตัวที่เตี้ยที่สุด วางเครื่องบูชาที่เหลือบนโต๊ะชุดตัวอื่น ๆ โดยจัดวางให้สวยงามและสมดุล

รู้จักประวัติความเป็นมาของการจัดโต๊ะหมู่บูชาและวิธีการจัดโต๊ะหมู่บูชา 5 กันแล้ว ต่อไปหากมีโอกาสได้จัดโต๊ะหมู่บูชาเราควรดีใจและภาคภูมิใจว่าได้เป็นส่วนหนึ่งที่ร่วมสืบสานเอกลักษณ์ของชาติไทยเรา ต้องขอขอบคุณบรรพบุรุษชนชาติไทยของเราที่ได้สร้างสรรค์ สั่งสม และส่งต่อเอกลักษณ์วัฒนธรรมอันดีงามต่าง ๆ ของชาติมากมายให้แก่ชนรุ่นหลัง ทำให้เราเป็นเราในทุกวันนี้